Digitalizacija mreže nije tehnička nadogradnja. Ona je preduslov.
Gradovi istovremeno sprovode zelenu i digitalnu tranziciju. Ova druga je ono što prvu čini fizički mogućom.
Postoji rečenica iz teksta organizacije BOOST o dvostrukoj tranziciji kojoj se stalno vraćamo, jer u jednoj rečenici kaže ono za šta nama obično treba čitava prezentacija:
Digitalizacija mreže nije tehnička nadogradnja. Ona je preduslov zelene tranzicije.
Vrijedi razložiti zašto je to doslovno tačno, a ne samo retorički.
Obnovljivi izvori premještaju problem u mrežu
Termoelektrana je upravljiva. Vi odlučujete koliko proizvodi i kada. Vjetar i sunce nijesu: proizvode onoliko koliko vrijeme dozvoli, tamo gdje se resurs zatekne, i sve češće iz hiljada raspršenih tačaka umjesto iz nekolicine velikih.
Svaka od tih osobina premješta težinu iz proizvodnje u mrežu. Mreža sada mora da primi tokove za koje nije projektovana, u smjerovima koje nije predvidjela, sa promjenljivošću koja se mijenja iz minuta u minut. Njena fizička ograničenja — termička opteretivost, sigurnosni razmaci, granice stabilnosti — prestaju da budu udobne apstrakcije i postaju obavezujuće ograničenje toga koliko obnovljivih kapaciteta država zaista može da iskoristi.
Ne možete raditi blizu granice koju ne vidite.
Zato vidljivost dolazi prva
Ako je stvarno termičko stanje voda nepoznato, radite konzervativno, prema statičkoj sezonskoj opteretivosti, i ostavljate kapacitet neiskorišćenim. Ako je stanje konstrukcije stuba nepoznato, ili obilazite po fiksnom planu bez obzira na potrebu, ili saznajete tokom ispada. Ako je zarastanje vegetacije nepoznato do planiranog snimanja, upravljate jednim od najčešćih uzroka kvarova na osnovu zaostalog pokazatelja.
Ništa od toga nije nov problem. Novo je to što se prostor za apsorbovanje tih problema smanjuje upravo u trenutku kada se od mreže traži znatno više.
Digitalizacija — senzorika, telemetrija, model objekta i analitika koja oboje pretvara u odluku — jeste ono što te nepoznanice pretvara u brojeve. I tek kada postanu brojevi, operator može bezbjedno da vodi mrežu bliže njenim stvarnim granicama, što je isto što i integrisati više obnovljive proizvodnje bez srazmjerne gradnje novog čelika.
Neatraktivan okvir
Zato SAMSTEO opisujemo kao sloj vidljivosti, a ne kao zelenu tehnologiju, iako je ishod zeleniji sistem.
Ne zamjenjujemo ono što elektroprivrede već imaju. Činimo čitljivom infrastrukturu koju već posjeduju: senzori koji se montiraju na postojeće stubove, komunikacioni sloj koji radi kada mobilna mreža ne radi, satelitski snimci koji pokrivaju koridor između njih, i analitika koja u realnom vremenu označava anomalije prije nego što postanu prekidi napajanja.
Gradu sjutrašnjice treba mreža koja govori. Ne zato što je infrastruktura koja priča impresivna, nego zato što je alternativa mreža vođena pretpostavkama, i to tačno u trenutku istorije kada pretpostavke prestaju da važe.